“Càng đi sâu học hỏi, càng thấy mình thiếu nhiều” - đó là tâm niệm của Ninh, người sáng lập thương hiệu Ninh Trà. Từ những ngày đầu bỡ ngỡ đến hành trình tầm sư học đạo khắp châu Á, Ninh đã xây dựng nên một không gian trà độc đáo, nơi trà không chỉ là thức uống mà còn là trải nghiệm sống, là sự kết nối tinh tế giữa người và trà, được dẫn dắt bằng triết lý "cởi mở đón nhận" và sự chân thành tuyệt đối.

"Khi sang Hong Kong, tôi đã gặp được người thầy đầu tiên, người mang tới cho tôi những rung cảm sâu sắc về Trà. Tôi hỏi lão sư: ‘Con đã tìm hiểu và học qua về trà nên cũng có nền tảng kiến thức cơ bản, thầy có thể chỉ thêm những thứ chuyên sâu hơn cho con được không?’ Lão sư trả lời: ‘Thật rất khó nói, kiến thức về trà rất rộng, cách tiếp cận về trà của phương Tây và phương Đông có thể không giống nhau. Bạn hãy bày bàn trà và pha trà để chúng ta cùng thưởng thức, khi ấy, tôi mới biết có thể chỉ dẫn và bổ sung thêm những gì.’ Khi tôi thực hiện xong nghi thức pha trà theo đúng những gì mình học hỏi trước đó, sư phụ nhấp một ngụm trà và nhận xét: ‘Xin lỗi, tôi rất tiếc phải nói rằng bạn mới chỉ là một người bán trà cụ thôi’..." – Ninh Trà

“Càng đi sâu học hỏi, càng thấy mình thiếu nhiều”

Xuất phát điểm của Ninh, founder thương hiệu Ninh Trà không phải người làm kinh doanh, mà là một chuyên gia nghiên cứu xã hội học, sở hữu nền tảng về văn hóa, xã hội và tâm lý, đặt nền móng cho con đường thực hành trà sau này của cô.

Ninh là người gốc Hà Nội, sau này theo chồng vào lập nghiệp ở TP. Hồ Chí Minh nên đã chuyển hướng sang kinh doanh sưu tầm gốm sứ. Từ nhỏ, cô đã quen với những ấm chè tươi và những tách trà Thái Nguyên truyền thống đậm vị se chát. Khi kinh doanh gốm sứ, cô luôn băn khoăn về những câu hỏi của khách hàng về những loại ly tách, ấm chén phù hợp để thưởng trà. Cô xông xáo tìm hiểu và nhập thêm trà về bán. Chỉ đến khi một vị khách quen góp ý: “Em ơi, trà này bị tẩm rồi. Bán loại này sẽ giảm uy tín lắm, em xem lại nguồn nhập nhé!”, cô mới giật mình, tự trách mình thiếu kiến thức và năng lực nên quyết tâm đi học về trà.

Nhưng thời điểm cách đây gần chục năm, để học về trà một cách khoa học và có hệ thống ở Việt Nam không dễ, việc ra nước ngoài tìm tòi và học hỏi là thích hợp nhất. Ban đầu do thuận tiện về ngôn ngữ, cô tiếp cận trà theo phong cách phương Tây. Nhưng rồi vẫn chưa thấy thỏa mãn, cô chủ động trang bị tiếng Trung và đến Hồng Kông tầm sư học đạo. “Chi phí đầu tư học trà của tôi lúc bấy giờ khá nhiều, nhưng chỉ được lão sư đánh giá như một người kinh doanh trà cụ chứ chưa thực sự hiểu về trà đã khiến tôi bất ngờ và thắc mắc…”, Ninh hồi tưởng về cuộc gặp với lão sư.

Câu hỏi đó dần được vỡ lẽ trong suốt quá trình học tập với lão sư và cả suốt chặng đường thực hành trà của Ninh sau này. Càng hiểu sâu về trà, cô mới nhận ra những gì mình thể hiện trong buổi pha trà năm ấy – bày một bàn trà lớn với nhiều trà cụ, nhiều kỹ xảo, tiểu tiết…, tất cả cho thấy cô chỉ tập trung vào biểu diễn công cụ mà không đặt tâm vào trà.

Ngược lại, lão sư chỉ dùng một khay trà nhỏ, chén ấm cũng nhỏ nhưng lại dành sự tập trung cho trà, từng cử chỉ, từng động tác, nâng niu và đối đãi với trà như với một người bạn trân quý – “Chúng tôi trân trọng từng giọt trà, tập trung vào bản thể của trà, tận hưởng tối đa hương vị và khí vận của trà, để trà và người hòa hợp thành một thể lắng đọng và an tĩnh”, đó là bài học sâu sắc mà lão sư dạy cô.

Hành trình thực hành và ứng dụng trà của Ninh bắt đầu từ năm 2017, với không gian đầu tiên lấy tên Đông Phương Trà Ký mô tả những bước đi đầu tiên của cô trên con đường hướng đến trà. Sau quá trình học tập, nhận ra sự hiểu biết của mình chỉ là một góc nhỏ hạn hẹp trong thế giới trà bao la, cô đổi tên tiệm thành Góc Trà. Năm 2020, với mong muốn mở rộng Góc Trà, cô thử nghiệm mô hình trà cho người trẻ nhưng chưa được hưởng ứng vì lúc đó trà được coi là thức uống gắn liền với những người đứng tuổi. Rồi đại dịch ập đến… cuốn trôi tất cả.

Tuy nhiên, khó khăn không chỉ là thách thức mà cũng là cơ hội để Góc Trà chuyển mình thành Ninh Trà của hiện tại. Trở lại sau dịch, khách hàng của Ninh dần tăng lên. Ninh quyết tâm làm lại, từ những workshop đầu tiên chia sẻ về trà, cô mở thêm những buổi trải nghiệm trà và thưởng thức trà theo chủ đề và cuối cùng là Tea Omakase – dịch vụ cao cấp nhất lấy cảm hứng từ nghệ thuật Omakase của Nhật Bản.

“Tôi cũng như nhiều vị khách từng thể hiện sở thích yêu ghét rõ rệt với trà. Lâu dần tôi hiểu ra rằng, khách hàng trước đây chưa động lòng với trà có thể là vì họ chưa hiểu về trà và vô tình có những trải nghiệm đáng quên với một loại trà nào đó. Vì vậy, tôi muốn phục vụ Tea Omakase để phần nào có thể dẫn dắt khách hàng bước vào thế giới trà theo cách dễ dàng rung động nhất, thay vì đóng sầm cánh cửa khi họ vô tình bắt đầu bằng những hương vị quá khác biệt với khẩu vị của mình”.

Tháng 7 năm 2024, Ninh quyết tâm tái cơ cấu và đổi tên thương hiệu thành Ninh Trà. “Ninh” trong tiếng Hán có nghĩa là sự bình yên, điều mà ông nội đã gửi gắm cho cô kể từ thuở lọt lòng. “Ninh” cũng chỉ không gian an tĩnh, nơi cô tạo cho khách hàng những phút giây cân bằng giữa dòng đời xáo trộn. Với tên Ninh Trà, cả chủ nhân và thương hiệu trà của cô chính thức bước sang trang mới.

Trà Đạo hay là những trải nghiệm sống

“Nhắc đến trà, ta nghĩ ngay đến Trà Đạo. Nhưng Trà Đạo không phải tôn giáo mà là một con đường – đường của trải nghiệm”, Ninh chia sẻ.

Trà bắt đầu với Ninh ngẫu nhiên, nhưng gắn bó với cô như định mệnh. “Trà đã biến đổi tôi, gọt giũa những khía cạnh gai góc bên trong con người tôi và khiến tôi ngày càng trở nên mềm mại, linh hoạt hơn”. Thực hành trà, ứng dụng trà, khẩu quyết “Nhất nước – nhì trà – tam bôi – tứ ấm – ngũ quần anh”, có nghĩa nước là yếu tố quan trọng nhất, góp đến 99% độ ngon của ly trà, khiến Ninh cũng dần học cách quan sát, lắng đọng và uốn mình như sự linh hoạt mềm mại nhưng ẩn chứa sức mạnh vô bờ của nước.

Ninh kể về hành trình ngang dọc đường trà của mình đầy xúc động và trân trọng. Cô chu du khắp đó đây từ Hong Kong, Đài Loan, Trung Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, Malaysia, Hàn Quốc đến Việt Nam… Đi khắp nơi từ xa đến gần cốt chỉ để cho Ninh nhận ra bốn chữ “Cởi mở đón nhận”, cơ bản là không thể lấy kiến thức, kinh nghiệm và trải nghiệm của mình để ép khách hàng có khẩu vị như mình.

Bởi khẩu vị của người khác sẽ được quyết định bởi lịch sử, văn hóa, lối sống, kinh nghiệm sống, trải nghiệm uống trà riêng của họ và vô vàn những yếu tố khác. Vậy nên, “kinh doanh cũng như làm dâu trăm họ; khách hàng nói gì, trước hết hãy lắng nghe, rồi từ từ gợi mở, chia sẻ và dẫn dắt để họ hứng thú khám phá những điều mới lạ trên khắp con đường trải nghiệm”.

Thưởng thức đủ sáu dòng trà cơ bản (bạch trà, lục trà, hoàng trà, thanh trà, hồng trà và hắc trà) cũng như cảm nghiệm cuộc đời của một con người. Bạch Trà có thể ví như người thiếu nữ trắng trong, thanh thuần, không vướng tạp niệm. Lục Trà là cô gái tuổi đôi mươi mơn mởn sức xuân, tràn đầy sinh khí.

Hoàng Trà là khi nàng đến độ đã có suy tư, ngả màu vì tâm tư tuổi trẻ. Thanh Trà (Trà Oolong) là cô gái nhiều màu sắc, nhiều nét tính cách và trải qua đa dạng những trải nghiệm phồn hoa rực rỡ. Hồng Trà như người phụ nữ trưởng thành, mang trên mình nhiều thiên chức, cùng sự đằm thắm trong tính tình và nồng ấm của sự biết cho đi và nhận lại.

Cuối cùng là Hắc Trà – người phụ nữ luống tuổi, dáng người tròn trịa, chân tóc ngả màu, không còn vẻ đẹp xuân sắc mà đổi lại là sức hấp dẫn của đôi mắt tinh tường và đôi tai thấu rõ chuyện đời hơn bao giờ hết.

“Mỗi người sẽ có những cảm nhận riêng về trà. Nhưng có một điều chắc chắn, con đường này sẽ không thể vội vàng và cần có nhiều chiêm nghiệm ở mỗi chặng khác nhau”. – Ninh Trà

Trà có thể khiến Ninh trở nên mềm mại nhưng không lấy đi bản chất quyết liệt của cô. “Tôi đặt ra rất nhiều câu hỏi và nếu không trả lời được, tự tôi sẽ rất bứt rứt. Tôi có treo một bức thư pháp do một người thầy Malaysia viết tặng. Đó là lời nhắc nhở tôi tập trung vào hiện tại và tin tưởng vào tương lai tươi sáng phía trước. Con đường trà có rất nhiều bài học vô giá; nếu chỉ ôm khư khư quá khứ sẽ không thể nào có dũng khí và động lực bước tiếp đến tương lai”.

“Có những lúc mỏi chân, nhưng tôi vẫn không khỏi tò mò xem trang tiếp theo là gì. Muốn thử thách cả sức chịu đựng, sức bền và khả năng xem mình có thể chạm tới đâu”. – Ninh Trà

Con đường để Ninh Trà được biết đến và đón nhận không dễ dàng. Cũng có những lúc chênh vênh, cũng có nhiều lần nghi hoặc và vô số bài học đã “lãnh” đủ: bài học làm chủ, làm tớ; bài học sưu tầm, kinh doanh; bài học cạnh tranh; bài học tương tác, ứng xử với cả nhân viên, khách hàng và với cả chính bản thân mình… Đó là cả một hành trình dài thấm thía. Những lúc bấp bênh nhất, Ninh quay về với “đứa trẻ” bên trong mình để tự âu yếm vỗ về, tìm kiếm sự cân bằng:

“Đóng cửa, tĩnh tâm, tôi tự mình gạn lọc, soi chiếu tìm điểm cân bằng giữa những gì đang làm tốt và cần cải thiện. Tôi cũng may mắn có những người bạn trà – những người đã động viên và khích lệ để tôi nhận ra rằng mình đang làm đúng và có nhiều người cần đến tôi”.

Ninh nói tiếp: “Hiện tại, phải nói rằng trà đã chọn tôi. Vì cứ như lật một trang sách mới vậy, tôi cứ lật và muốn đọc tiếp. Quyển sách này quá hứng thú, con đường này quá đẹp và tôi cứ muốn bước đi, đi mãi. Có những lúc mỏi chân, nhưng tôi vẫn không khỏi tò mò xem trang tiếp theo là gì. Muốn thử thách cả sức chịu đựng, sức bền và khả năng xem mình có thể chạm tới đâu.”

Ninh Trà - Một con đường làm trà khác biệt

Làm sao để Ninh Trà vẫn thu hút và thuyết phục các vị khách về những dòng sản phẩm và dịch vụ cao cấp, xứng đáng với giá tiền và thời gian?

“Đầu tiên, bạn phải hiểu Chất Lượng là yếu tố được đặt lên hàng đầu. Khi bạn đưa tới khách hàng một trải nghiệm chất lượng, ví dụ bạn để khách hàng thử một loại trà tốt trong tương quan so sánh với một loại trà chưa tốt. Khi khách hàng bị ấn tượng và rung động bởi trải nghiệm trà ngon pha đúng cách, họ sẽ tự có khả năng nhận ra ưu điểm chất lượng của loại trà đó, đánh giá cao và yêu thích chúng. Sau đó, tất nhiên họ muốn thử và trải nghiệm nhiều hơn. Đó cũng là lý do tôi chọn Tea Omakase”. Ninh đảm bảo, không lần nào giống như lần nào, từ chiếc tăm, miếng bánh và chắc chắn là hương vị trà.

Có lần, một vị khách đến tiệm, cô pha cho họ một loại trà theo phong cách Nhật Bản khiến khách hàng rất ưng ý, “nhưng trà này cũng có thể pha theo phương pháp khác thú vị hơn nhiều, nhiều lớp hương đặc biệt hơn sẽ xuất hiện”, cô chia sẻ. Ngay tức khắc vị khách liền hẹn buổi tiếp theo quay lại, vì họ muốn thử điều thú vị hơn mà cô giới thiệu.

Ninh không khỏi khiến người ta tự hỏi: Cô là người hướng nội hay hướng ngoại? Vì có lúc thấy cô nhiệt tình sôi nổi, nhưng cô cũng an tĩnh trong không gian tĩnh lặng của mình. Ninh cười: “Đây là quán trà… Hướng Tâm. Nghĩa là luôn hướng tới khách hàng xem họ cần gì, muốn gì và cố gắng đem đến cho họ những điều tốt đẹp nhất có thể”.

Năm 2025, Ninh Trà sẽ tiếp tục đặt ra những mục tiêu cụ thể và thực tế. Nhưng dù có đứng trước nhiều cơ hội đến đâu, có một điều Ninh luôn chắc chắn là Ninh và thương hiệu sẽ không thay đổi: sự Chân Thành. Chữ “chân” ấy chính là điều đã mang đến cho cô những người bạn trà ở bên cạnh cô vào lúc khó khăn, và những cơ hội lớn hơn cả tiền bạc. “Nếu không làm con đường này, làm sao mình có duyên gặp gỡ?”, Ninh tự hỏi như nhắc mình.

Ninh sẽ luôn tự làm khó mình và không ngại dấn thân tìm thử thách mới. “Sẽ lại mất công tìm hiểu, nhưng tôi thích thử thách. Tôi luôn hướng tới sự mới mẻ và sáng tạo. Dễ quá, tôi không làm đâu!” Như vậy, Ninh sẽ luôn mang đến những trải nghiệm mới mẻ cho khách hàng và cho cả chính cô. Dù gì đi nữa, sự tỉ mỉ, cẩn trọng trong từng khâu làm sản phẩm và dịch vụ ấy, vẫn là cách để cô thể hiện tình yêu đơn thuần dành cho trà, và sự tôn trọng cho từng vị khách hay thời khắc mà họ đã dành cho Ninh và Ninh Trà.

Bài viết đăng tải từ bài viết gốc đăng trên ấn phẩm in Tatler Vietnam số tháng 02/2025